Czym jest ostracyzm – kiedyś i współcześnie?

ostracyzm

W prostych słowach ostracyzm to odrzucenie osoby poprzez wykluczenie jej z grupy lub środowiska społecznego. Zarówno grupy, jak i jednostki mogą wykluczać innych i sami być wykluczeni. Chociaż wykluczenie społeczne jest nieuniknioną częścią ludzkiej egzystencji, długotrwałe lub nieuzasadnione może prowadzić do samotności, depresji i/lub agresji. Przykład ostracyzmu: uczeń celowo nie zaprasza określonej osoby na imprezę, chociaż zaprosił wszystkich innych ze swojej klasy.

Co oznacza ostracyzm?

Ostracyzm – w starożytnych Atenach odbyło się głosowanie powszechne, podczas którego obywatele wypisywali na odłamkach ceramicznych imię obywatela zagrażającego demokracji państwa. Jeśli nazwisko tej samej osoby zostało napisane przez 6000 lub więcej osób, została ona wydalona na 10 lat. Należy jednak podkreślić, że ostracyzm nie jest karą za jakikolwiek czyn, ale środkiem zapobiegawczym, mającym na celu uniknięcie np. przejęcia władzy itp. W szerokim sensie ostracyzm to prześladowanie, odrzucenie, pogarda ze strony otaczającego społeczeństwa.

Arystoteles napisał, że pojawienie się ostracyzmu Ateńczycy zawdzięczali reformatorowi Klejstenesowi. W związku z tym pojawienie się tego zwyczaju datuje się zwykle na około 508 r. p.n.e. Na krótko przed tym obalono tyranię Peisistratydów, a polityka potrzebowała jakiegoś mechanizmu, który nie pozwoliłby na pojawienie się nowych tyranów. Pierwszym wygnanym był Hipparch w 487 p.n.e.

Czym jest ostracyzm, jak działa i czy ma znaczenie we współczesnym świecie?

Przez cały czas społeczeństwo szukało sposobów, aby uchronić się przed wpływem elementów niebezpiecznych, przestępczych lub po prostu wątpliwych. Czasami prowadziło to do kar więzienia, a nawet egzekucji. Ale w pewnym momencie stało się popularne ostracyzmowanie niechcianych osób. Zwierzęta porzucają najsłabszych, aby przetrwać. To samo można powiedzieć o sportowcach i pracownikach biurowych. Choć odrzucenie i izolacja są powszechne, szkodzą każdemu, bez względu na wiek czy klasę społeczną. Długotrwały ostracyzm powoduje, że ludzie czują się bezużyteczni, przygnębieni, a czasami budzą się w nich myśli samobójcze lub mordercze.

Zobacz również!  Jak poderwać chłopaka – 5 bezcennych wskazówek

Społeczny kontekst ostracyzmu

Ostracyzm jest potężnym i powszechnym zjawiskiem społecznym, które zagraża zdrowiu fizycznemu i psychicznemu ludzi. Osoby i grupy są wykluczone. Większość ludzi przynajmniej raz w życiu staje w obliczu zagrożenia ostracyzmem, a niektórzy mierzą się z nim codziennie. Istnieje wiele gatunków innych niż ludzie, które stosują ostracyzm, zwykle w celu wzmocnienia grupy (poprzez eliminację słabszych członków). W instytucjach religijnych, edukacyjnych i innych, a także wśród grup nieformalnych, uciekają się do ostracyzmu. Ostracyzm jest powszechny nawet w bliskich związkach i wśród członków rodziny. Ponadto w obliczu ostracyzmu ludzie odczuwają wyższy poziom smutku i gniewu.

Kto jest najczęściej wykluczany?

Osoby o niskiej świadomości

Są to najczęściej nieefektywni członkowie zespołu, którzy spowalniają lub podważają pracę zespołu i w efekcie stają się uciążliwi.

Nieprzyjaźni ludzie

Bardziej prawdopodobne jest, że naruszają normy grupy i zagrażają harmonii i spójności grupy. W rezultacie sprawia to, że są mniej godne zaufania.

Osoby z wysokim poziomem wrażliwości

Mogą stać się obciążeniem dla grupy, niekoniecznie ze względu na ich zdolność do pracy, ale dlatego, że mogą wymagać większej uwagi, a tym samym stanowić obciążenie dla interakcji w grupie. Nawet jeśli wydajność grupy nie ucierpi z ich powodu, doświadczenie interakcji ze zbyt emocjonalnym członkiem grupy może być dość nieprzyjemne i prowadzić do ostracyzmu.

Osoby otwarte na nowe doświadczenia

Tacy ludzie działają artystycznie, ciekawie, twórczo, wnikliwie i oryginalnie, mają szeroki wachlarz zainteresowań. Są postrzegani jako atrakcyjni i ciekawi partnerzy interakcji i przydatni w pracy grupowej, przynajmniej, jeśli grupa poszukuje kreatywnych rozwiązań. Z drugiej strony otwartość wiąże się również z pogonią za niecodziennymi pomysłami lub przejawianiem niestandardowych zachowań, co może być odbierane jako odstępstwo od norm grupowych. Zatem otwartość na doświadczenie może również stanowić zagrożenie dla harmonii i stabilności grupy. Co więcej, osoby o wysokim poziomie otwartości są często przyciągane do nowych sytuacji i kontekstów społecznych. Może to sprawić, że osoby o wysokiej otwartości będą bardziej narażone na ostracyzm w porównaniu z osobami, które podążają za znajomymi wzorcami.

Zobacz również!  Bąbelkowe kąpiele w stanie błogosławionym - jacuzzi w ciąży?

Ekstrawertycy

To ludzie, którzy działają w sposób aktywny, asertywny, energiczny, entuzjastyczny, towarzyski i rozmowny. Podobnie jak osoby o wysokim stopniu otwartości, ekstrawertycy mogą częściej spotykać się z sytuacjami społecznymi i inicjować interakcje społeczne z nowymi partnerami. Oznacza to, że podstawowa częstotliwość sytuacji, które powodują ryzyko ostracyzmu, jest wyższa dla tych osób niż dla tych, którzy należą do swojego bliskiego kręgu społecznego.

Ostracyzm: co to jest współcześnie?

W szerszym znaczeniu, nawet w okresie kształtowania się demokracji ateńskiej, ostracyzm oznaczał nie tylko wygnanie polityczne, ale także wszelkie prześladowania ze strony społeczeństwa. Jednocześnie w XX wieku popularność zyskała prostsza i bardziej przystępna alternatywa w postaci bojkotu. I jest to zrozumiałe, skoro w świetle prawa dość problematyczne jest wkraczanie na własność prywatną, a także eksmisja niechcianego obywatela poza osiedle. A potem ludzie zaczęli próbować ignorować siebie nawzajem i całe firmy w sferze publicznej.

Wyrażało się to różnymi opcjami odmowy:

  • Z komunikacji.
  • W zatrudnianiu.
  • W kupnie/sprzedaży produktów itp.

Tyle że pierwotny ostracyzm był narzędziem utrwalonym na poziomie legislacyjnym, a bojkot był częściej manifestacją woli ludu, nabierając wielu niedociągnięć. Jednak pomimo istnienia podstaw, taka demonstracja postawy pozostaje praktyką toksyczną, ponieważ jak każda inicjatywa obywatelska bez jasnych kryteriów, bojkot jest nadal formą nękania.

Kiedy forma odmowy interakcji z osobą budzącą zastrzeżenia nie jest zalecana, często prowadzi to do irytacji tłumu: niektórzy szczerze wierzą, że ofiara znęcania się jest pozbawiona wszelkich praw. Ostracyzm we wszystkich swoich różnorodnych formach przenika prawie każdy aspekt ludzkiego życia. Jedna z form krótkotrwałego ostracyzmu, jest powszechnie stosowana w szkołach i w domu. Badania pokazują, że ludzie doświadczają średnio jednego aktu ostracyzmu dziennie.

Przydatne informacje na temat ostracyzmu: https://pl.wikipedia.org/wiki/Ostracyzm